Οι πρώτες ημέρες μετά το χειρουργείο
Η παραμονή στην κλινική μετά από επέμβαση στον μαστό είναι συνήθως σύντομη. Στις επεμβάσεις διατήρησης του μαστού είναι πολύ μικρή, ενώ μετά από μαστεκτομή ή αποκατάσταση χρειάζεται κάποιες ημέρες περισσότερες, ώστε να παρακολουθηθεί το τραύμα και η λειτουργία των παροχετεύσεων.
Οι οδηγίες που ακολουθούν είναι γενικές. Υπερισχύουν πάντα οι συγκεκριμένες οδηγίες που δίνει ο χειρουργός για τη δική σας επέμβαση.
- «Εκμεταλλευτείτε» το διάστημα της παραμονής σας στο νοσοκομείο για να ξεκουραστείτε και να ηρεμήσετε. Θα ήταν προτιμότερο να μοιραστείτε αυτή την ιδιαίτερη εμπειρία του χειρουργείου μόνο με αγαπημένους ανθρώπους που νιώθετε πραγματικά κοντά σας. Αποθαρρύνετε πιο μακρινούς συγγενείς και φίλους να σας επισκεφθούν. (Υπενθυμίστε τους ότι θα παραμείνετε εκεί για μικρό χρονικό διάστημα).
- Μην ξεχνάτε πως δεν υπάρχει απολύτως κανένας λόγος να νιώσετε πόνο μετά το χειρουργείο. Ο ιατρός σας έχει δώσει αναλυτικές οδηγίες προς τη νοσηλευτική μονάδα για τη μετεγχειρητική αναλγητική σας αγωγή. Μη διστάζετε να ζητάτε παυσίπονο όταν νιώσετε πόνο.
- Για 1 με 2 ημέρες μετά το χειρουργείο τρώτε μικρά και ελαφρά γεύματα.
- Επιδιώξτε να επιστρέψετε στις καθημερινές σας δραστηριότητες ή στην εργασία σας το συντομότερο δυνατό. Θα απασχολήσει τη σκέψη σας βοηθώντας σας να περάσει γρηγορότερα ο χρόνος αναμονής των αποτελεσμάτων της βιοψίας.
- Φροντίστε το δέρμα σας εφαρμόζοντας μια καλή ενυδατική κρέμα σε όλη την έκταση του θώρακα. Επίσης, εφαρμόστε στην τομή μία ειδική επουλωτική κρέμα.
- Μη διστάζετε να επικοινωνείτε με τον ιατρό σας σε περίπτωση που εμφανίσετε κάποιο σύμπτωμα, όπως πυρετό, ξαφνικό πόνο, ερυθρότητα στο δέρμα, κνησμό, κ.ά., ή όποτε έχετε κάποια απορία.
Οι παροχετεύσεις
Μετά από μαστεκτομή, αποκατάσταση ή λεμφαδενικό καθαρισμό τοποθετούνται λεπτοί σωλήνες παροχέτευσης, ώστε να απομακρύνεται το υγρό που συλλέγεται στο χειρουργικό πεδίο. Συνήθως αφαιρούνται όταν η ημερήσια ποσότητα πέσει κάτω από ένα όριο που ορίζει ο χειρουργός.
Ορισμένες ασθενείς επιστρέφουν στο σπίτι έχοντας ακόμη παροχέτευση. Δεν είναι κάτι ανησυχητικό. Δίνονται οδηγίες για την καταγραφή της ποσότητας και τη φροντίδα του σημείου. Η αφαίρεσή τους είναι σύντομη και σχεδόν ανώδυνη διαδικασία.
Ο πόνος και τι είναι φυσιολογικό
Ο μετεγχειρητικός πόνος αντιμετωπίζεται με φαρμακευτική αγωγή και δεν χρειάζεται να τον υπομένει κανείς. Πέρα από αυτόν, υπάρχουν ενοχλήματα που ξαφνιάζουν αν δεν τα περιμένει κανείς και είναι απολύτως αναμενόμενα:
- Μούδιασμα ή αίσθημα καψίματος στην έσω επιφάνεια του βραχίονα και στη μασχάλη, από τον ερεθισμό μικρών νεύρων κατά την επέμβαση.
- Αίσθημα τραβήγματος ή σφιξίματος στην περιοχή της τομής.
- Μελανιές και ήπιο οίδημα, που υποχωρούν σταδιακά.
- Παροδική δυσκαμψία του ώμου.
Σε μικρότερο ποσοστό ασθενών ο πόνος επιμένει πέραν του αναμενόμενου διαστήματος και έχει νευροπαθητικό χαρακτήρα. Είναι κατάσταση αναγνωρισμένη και αντιμετωπίσιμη, και πρέπει να αναφέρεται στον θεράποντα ιατρό αντί να θεωρείται δεδομένη.
Πιθανές επιπλοκές
Οι επεμβάσεις στον μαστό έχουν χαμηλά ποσοστά επιπλοκών. Οι συχνότερες είναι η συλλογή ορώδους υγρού στο χειρουργικό πεδίο, το αιμάτωμα, η φλεγμονή του τραύματος και η καθυστερημένη επούλωση.
Χρειάζεται άμεση επικοινωνία με τον ιατρό όταν εμφανιστεί πυρετός, έντονη ερυθρότητα ή θερμότητα γύρω από την τομή, έκκριση από το τραύμα, απότομη αύξηση του οιδήματος ή πόνος που εντείνεται αντί να υποχωρεί.
Κινητοποίηση και ασκήσεις του ώμου
Οι ήπιες ασκήσεις εύρους κίνησης ξεκινούν νωρίς, με την έγκριση του χειρουργού, και αυξάνονται σταδιακά. Στόχος είναι να αποκατασταθεί η πλήρης κινητικότητα του ώμου και να αποφευχθεί η δυσκαμψία.
Η άρση βάρους και οι απότομες, ευρείες κινήσεις αποφεύγονται στο αρχικό διάστημα. Όταν έχει γίνει λεμφαδενικός καθαρισμός, η προσοχή στο χέρι της πλευράς της επέμβασης συνεχίζεται και μακροπρόθεσμα, για τη μείωση του κινδύνου λεμφοιδήματος.
Επιστροφή στην καθημερινότητα
Η επάνοδος είναι σταδιακή και εξαρτάται από την έκταση της επέμβασης. Μετά από ογκεκτομή είναι γρήγορη, ενώ μετά από μαστεκτομή με αποκατάσταση χρειάζεται περισσότερος χρόνος.
Η οδήγηση επιτρέπεται όταν μπορείτε να στρίψετε το τιμόνι και να κάνετε απότομη κίνηση χωρίς πόνο και χωρίς να παίρνετε ισχυρά αναλγητικά που επηρεάζουν την εγρήγορση. Για την εργασία, το κριτήριο είναι η φύση της: μια καθιστική εργασία επιτρέπει πολύ ταχύτερη επιστροφή από μια χειρωνακτική.
Χρήσιμο είναι ένα μαλακό σουτιέν χωρίς μπανέλες, που στηρίζει χωρίς να πιέζει την τομή.
Το πόρισμα και τα επόμενα βήματα
Λίγες ημέρες μετά την επέμβαση είναι έτοιμη η οριστική ιστολογική εξέταση του παρασκευάσματος. Αυτή, μαζί με την κατάσταση των λεμφαδένων και τους βιολογικούς δείκτες, καθορίζει τα στάδια της νόσου και τις συμπληρωματικές θεραπείες.
Η αναμονή αυτού του πορίσματος είναι για πολλές γυναίκες το πιο δύσκολο σημείο όλης της διαδρομής. Είναι λογικό και δεν χρειάζεται να το περνάτε μόνες.
Συχνές ερωτήσεις
Πονάει μετά τη μαστεκτομή;
Υπάρχει μετεγχειρητικός πόνος, ο οποίος όμως αντιμετωπίζεται με αναλγητική αγωγή και υποχωρεί σταδιακά. Το μούδιασμα στη μασχάλη και στο εσωτερικό του βραχίονα διαρκεί συνήθως περισσότερο από τον ίδιο τον πόνο.
Πόσο διαρκεί η ανάρρωση μετά από μαστεκτομή;
Η βασική ανάρρωση μετριέται σε εβδομάδες και εξαρτάται από το αν έγινε ταυτόχρονη αποκατάσταση και από το αν έγινε λεμφαδενικός καθαρισμός. Η πλήρης αποκατάσταση της κινητικότητας του ώμου μπορεί να χρειαστεί περισσότερο χρόνο.
Ποιες είναι οι παρενέργειες της μαστεκτομής;
Οι συχνότερες είναι το μούδιασμα στην περιοχή, η παροδική δυσκαμψία του ώμου, η συλλογή υγρού στο χειρουργικό πεδίο, οι μελανιές και, όταν έχει γίνει λεμφαδενικός καθαρισμός, ο αυξημένος κίνδυνος λεμφοιδήματος.
Πότε αφαιρούνται οι παροχετεύσεις;
Όταν η ποσότητα του υγρού μειωθεί επαρκώς, κριτήριο που θέτει ο χειρουργός. Μπορεί να συμβεί πριν ή μετά την έξοδο από την κλινική.
Πότε μπορώ να οδηγήσω;
Όταν κινείστε άνετα, μπορείτε να αντιδράσετε απότομα χωρίς πόνο και δεν λαμβάνετε αναλγητικά που επηρεάζουν την προσοχή. Το πράσινο φως το δίνει πάντα ο χειρουργός σας.
Πότε μπορώ να σηκώσω βάρος;
Η άρση βάρους αποφεύγεται στο αρχικό μετεγχειρητικό διάστημα και επανέρχεται σταδιακά, με οδηγία του ιατρού. Μετά από λεμφαδενικό καθαρισμό η σταδιακή προσέγγιση έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Πηγές
- American Cancer Society, Breast-conserving Surgery (Lumpectomy). https://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/treatment/surgery-for-breast-cancer/breast-conserving-surgery-lumpectomy
- Cancer Research UK, Breast conserving surgery (lumpectomy). https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/breast-cancer/treatment/surgery/breast-conserving-surgery-lumpectomy
- American Society of Clinical Oncology, Sentinel Lymph Node Biopsy in Early-Stage Breast Cancer: ASCO Guideline Update. https://ascopubs.org/doi/10.1200/JCO-25-00099