Βιοψία Μαστού

Τι είναι η βιοψία μαστού

Η βιοψία μαστού είναι η λήψη μικρού δείγματος ιστού από μια περιοχή του μαστού, ώστε να εξεταστεί στο μικροσκόπιο και να απαντηθεί με βεβαιότητα το ερώτημα αν το εύρημα είναι καλόηθες ή κακόηθες.

Καμία απεικονιστική εξέταση, ούτε η μαστογραφία ούτε ο υπέρηχος ούτε η μαγνητική, δεν μπορεί από μόνη της να δώσει οριστική διάγνωση. Δείχνουν ότι κάτι χρειάζεται διερεύνηση. Η βιοψία είναι εκείνη που δίνει την απάντηση.

Η πλειονότητα των βιοψιών μαστού καταλήγει σε καλόηθες αποτέλεσμα. Το ότι συστήνεται βιοψία δεν σημαίνει ότι υπάρχει καρκίνος.

Πότε συνιστάται βιοψία μαστού

Η ένδειξη προκύπτει από τον συνδυασμό κλινικής εξέτασης και απεικόνισης. Οι συνηθέστερες περιπτώσεις είναι:

• Ύποπτο εύρημα στη μαστογραφία ή στον υπέρηχο, που κατατάσσεται ως BI-RADS 4 ή BI-RADS 5.
• Ψηλαφητό ογκίδιο που παραμένει, ανεξάρτητα από την εικόνα των εξετάσεων.
• Ύποπτες μικροαποτιτανώσεις, ιδίως όταν είναι συρρέουσες ή έχουν τμηματική κατανομή.
• Διαταραχή της αρχιτεκτονικής του μαζικού αδένα.
• Αιματηρό έκκριμα από τη θηλή ή αλλοιώσεις στο δέρμα και στη θηλή.
• Ύποπτοι μασχαλιαίοι λεμφαδένες.
• Βλάβη που φαίνεται μόνο στη μαγνητική τομογραφία μαστού.

Είδη βιοψίας μαστού

Δεν υπάρχει μία βιοψία. Η μέθοδος επιλέγεται ανάλογα με το τι ακριβώς πρέπει να ελεγχθεί και με το πώς απεικονίζεται η βλάβη.

Παρακέντηση με λεπτή βελόνη

Λαμβάνονται κύτταρα με πολύ λεπτή βελόνη. Χρησιμοποιείται κυρίως για την κένωση κύστεων και για τον έλεγχο ύποπτων μασχαλιαίων λεμφαδένων. Δίνει κυτταρολογική και όχι ιστολογική εικόνα, οπότε συχνά δεν επαρκεί για οριστική διάγνωση όγκου.

Βιοψία με κόπτουσα βελόνη

Είναι η πιο συνηθισμένη μέθοδος. Με τοπική αναισθησία και καθοδήγηση από υπέρηχο λαμβάνονται μικροί κύλινδροι ιστού από τη βλάβη. Το δείγμα επαρκεί ώστε ο παθολογοανατόμος να θέσει πλήρη διάγνωση και, σε περίπτωση κακοήθειας, να προσδιορίσει και τα βιολογικά χαρακτηριστικά του όγκου.

Στερεοτακτική βιοψία και βιοψία με υποβοήθηση κενού

Όταν η βλάβη φαίνεται μόνο στη μαστογραφία, όπως συμβαίνει συνήθως με τις μικροαποτιτανώσεις, ο εντοπισμός γίνεται με μαστογραφική καθοδήγηση. Οι συσκευές με υποβοήθηση κενού λαμβάνουν περισσότερο ιστό από μία μόνο είσοδο και είναι ιδιαίτερα χρήσιμες ακριβώς σε αυτές τις περιπτώσεις.

Βιοψία υπό μαγνητική τομογραφία

Εφαρμόζεται όταν η ύποπτη περιοχή εντοπίζεται αποκλειστικά στη μαγνητική μαστογραφία και δεν αναδεικνύεται ούτε στον υπέρηχο ούτε στη μαστογραφία.

Χειρουργική βιοψία με συρμάτινο οδηγό

Όταν η βλάβη δεν ψηλαφάται, τοποθετείται λίγο πριν την επέμβαση ένας λεπτός συρμάτινος οδηγός με τη βοήθεια υπερήχου ή μαστογραφίας, και ο χειρουργός αφαιρεί καθοδηγούμενος από αυτόν. Η μέθοδος περιγράφεται αναλυτικά στη σελίδα για τη χειρουργική αντιμετώπιση και παραμένει η επιλογή όταν οι διαδερμικές τεχνικές δεν επαρκούν ή όταν το αποτέλεσμά τους δεν συμφωνεί με την εικόνα των εξετάσεων.

Πώς γίνεται

Η διαδερμική βιοψία γίνεται σε εξωτερική βάση, με τοπική αναισθησία. Η ασθενής είναι ξύπνια, δεν χρειάζεται νηστεία για τις περισσότερες τεχνικές και φεύγει για το σπίτι μετά από σύντομη παραμονή.

Μετά το τοπικό αναισθητικό δεν υπάρχει πόνος. Αυτό που συνήθως γίνεται αντιληπτό είναι μια αίσθηση πίεσης και ο χαρακτηριστικός ήχος του μηχανισμού λήψης.

Στο σημείο της βιοψίας τοποθετείται συχνά ένα μικροσκοπικό μεταλλικό clip. Παραμένει στον μαστό ως σημάδι, ώστε η περιοχή να αναγνωρίζεται σε μελλοντικές εξετάσεις ή σε ενδεχόμενη επέμβαση. Δεν προκαλεί ενοχλήματα και δεν εμποδίζει τη μαγνητική τομογραφία.

Μετά τη βιοψία

Στην περιοχή τοποθετείται πίεση και ένα μικρό επίθεμα. Είναι φυσιολογικό να εμφανιστεί μώλωπας ή μικρό αιμάτωμα και ήπιο τοπικό άλγος για λίγες ημέρες, που αντιμετωπίζεται με απλό παυσίπονο και τοπική εφαρμογή ψυχρού.

Η επιστροφή στην καθημερινότητα είναι άμεση. Αποφεύγεται η έντονη άσκηση και η άρση βάρους για ένα με δύο εικοσιτετράωρα, σύμφωνα με την οδηγία του ιατρού.

Δεν υπάρχουν δεδομένα που να δείχνουν ότι η βιοψία διασπείρει τη νόσο. Ο φόβος αυτός είναι από τους συχνότερους και δεν ευσταθεί.

Τι δείχνει το αποτέλεσμα

Το πόρισμα μπορεί να είναι:

• Καλόηθες, όπως ινοαδένωμα, κύστη, ινοκυστική μεταβολή ή καλοήθεις αποτιτανώσεις.
• Άτυπο ή υψηλού κινδύνου, όπως άτυπη πορογενής υπερπλασία. Δεν είναι καρκίνος, αλλά συνήθως απαιτεί χειρουργική αφαίρεση της περιοχής για πλήρη αξιολόγηση.
• In situ καρκίνωμα, όπου τα κύτταρα παραμένουν εντός των πόρων.
• Διηθητικό καρκίνωμα.

Όταν η απάντηση είναι κακοήθεια, το πόρισμα δεν σταματά στη διάγνωση. Περιλαμβάνει τον ιστολογικό τύπο, τον βαθμό διαφοροποίησης, τους ορμονικούς υποδοχείς οιστρογόνων και προγεστερόνης, την κατάσταση του HER2 και τον δείκτη πολλαπλασιασμού Ki-67. Αυτά τα στοιχεία, μαζί με τα στάδια του καρκίνου του μαστού, καθορίζουν τον σχεδιασμό της θεραπείας.

Το αποτέλεσμα είναι συνήθως έτοιμο μέσα σε λίγες εργάσιμες ημέρες. Η αναμονή είναι το δυσκολότερο κομμάτι της διαδικασίας και είναι εύλογο να ζητηθεί σαφής ενημέρωση για τον χρόνο.

Συχνές ερωτήσεις

Πονάει η βιοψία μαστού;

Η περιοχή αναισθητοποιείται τοπικά, οπότε η ίδια η λήψη δεν είναι επώδυνη. Γίνεται αισθητό το τσίμπημα του αναισθητικού και στη συνέχεια μια αίσθηση πίεσης. Ήπιο άλγος και μώλωπας για λίγες ημέρες μετά είναι αναμενόμενα.

Πόσες μέρες θέλει το αποτέλεσμα της βιοψίας;

Συνήθως λίγες εργάσιμες ημέρες. Ο ακριβής χρόνος εξαρτάται από το εργαστήριο και από το αν χρειάζονται πρόσθετες ανοσοϊστοχημικές εξετάσεις για τον προσδιορισμό των βιολογικών δεικτών.

Τι σημαίνει θετική βιοψία μαστού;

Σημαίνει ότι βρέθηκαν καρκινικά κύτταρα στο δείγμα. Δεν δηλώνει από μόνη της την έκταση ή το στάδιο της νόσου. Αυτά προκύπτουν από τον συνδυασμό του πορίσματος με τις απεικονιστικές εξετάσεις και, τελικά, με το χειρουργικό παρασκεύασμα.

Τι είναι η βιοψία με κόπτουσα βελόνη;

Είναι η λήψη μικρών κυλίνδρων ιστού με ειδική βελόνη, με τοπική αναισθησία και καθοδήγηση από υπέρηχο. Δίνει πλήρη ιστολογική διάγνωση και είναι σήμερα η συνηθέστερη μέθοδος βιοψίας μαστού.

Τι είναι η στερεοτακτική βιοψία;

Είναι η βιοψία που γίνεται με μαστογραφική καθοδήγηση, όταν η βλάβη δεν φαίνεται στον υπέρηχο. Εφαρμόζεται κατεξοχήν στις μικροαποτιτανώσεις.

Πότε χρειάζεται χειρουργική βιοψία;

Όταν η διαδερμική βιοψία δεν είναι τεχνικά εφικτή, όταν το αποτέλεσμά της δεν συμφωνεί με την εικόνα των εξετάσεων, ή όταν η διάγνωση είναι άτυπη αλλοίωση που απαιτεί πλήρη αφαίρεση για να αξιολογηθεί.

Πηγές

• American Cancer Society, Understanding Your Mammogram Report. https://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/mammograms/understanding-your-mammogram-report.html
• Breastcancer.org, The Breast Imaging Reporting and Data System (BI-RADS). https://www.breastcancer.org/screening-testing/mammograms/bi-rads-results
• International Agency for Research on Cancer, Atlas of breast cancer early detection: core needle biopsy of the breast. https://screening.iarc.fr/atlasbreastdetail.php?Index=101
• Radiopaedia, Breast Imaging-Reporting and Data System (BI-RADS). https://www.radiopaedia.org/articles/breast-imaging-reporting-and-data-system-birads